परिकल्पना (Vision)
वनको दिगो व्यवस्थापनद्वारा पारिस्थिकीय सेवालाई सन्तुलन राख्दै वनको उत्पादकत्वमा वृद्धी ल्याई न्यायोचित वितरण मार्फत वन पैदावारको आवश्यकता परिपुर्ती गदै वन उद्यम मार्फत गरिवी निवारणमा टेवा पुर्याउने ।
लक्ष्य (Mission)
दिगो वन व्यवस्थापन, पारिस्थितिकीय सेवा, समुह मार्फत वनको संरक्षण तथा व्यवस्थापन र रोजगारीका लागि जनसहभागीतामूलक व्यवस्थापनका माध्यमबाट वन विकास तथा व्यवस्थापनका क्रियाकलापहरु संचालन गर्दै समावेशी र सुशासनयुक्त वनक्षेत्रमा रुपान्तरण गर्ने ।
उदेश्य (Purpose)
- जैविक विविधता तथा वन क्षेत्र अन्तर्गत रहेका जलाधार क्षेत्रहरुको संरक्षण गर्दै पारिस्थितिकीय सेवाको प्रवाहलाई सुदृढ गर्ने र सहज बनाउने ।
- डिभिजन वन कार्यालयको क्षेत्रधिकार भित्र पर्ने राष्ट्रिय वनको संरक्षण, विकास, सम्वर्द्धन तथा उपयोगको लागि उपयुक्त वन सम्वर्द्धन प्रणाली मार्फत वनको दिगो व्यवस्थापन गर्ने । साथै वन व्यवस्थापन पद्धती अनुसार स्वीकृत वन व्यवस्थापन कार्ययोजना अनुसार उत्पादन हुन सक्ने वन पैदावारहरुको लिलाम विक्री गरी राजश्व संकलन तथा आम्दानी गर्ने गराउने ।
- मुख्य वन पैदावारको अतिरिक्त जडिवुटी तथा सुगन्धित वनस्पति र अन्य गैह्रकाष्ठ वन पैदावारहरुको सतत् उत्पादन गरी रोजगारीमा वृद्धि गर्ने एवं विक्री गरी राष्ट्रिय आयमा वृद्धि गर्ने ।
- राष्ट्रिय वनमा परेको चाप घटाउन वृहद वृक्षारोपण गर्नुका साथै वन व्यवस्थापन वृक्षारोपण तथा प्राकृतिक सन्तुलन सम्वन्धी जानकारी सर्वसाधारणलाई उपलव्ध गराई वन व्यवस्थापन कार्यमा जन सहभागिता परिचालन गर्ने ।
- समुदायमा आधारित वन व्यवस्थापन पद्दतीलाई दिगो वनको अवधारणा अनुरुप उत्पादनशिल वनाई उपभोक्ताहरुलाई न्यायोचित तवरले काठ दाउरा उपलब्ध गराई वन उपभोक्ता समूहलाई थप सुदृढ तथा सक्षम बनाई समूहमा सुशासन कायम गर्ने ।
- सामुदायिक तथा धार्मिक वनमा रहेका पर्यापर्यटकिय क्षेत्रहरुको पर्यापर्यटन प्रवर्द्धनमा आवस्यक सहयोग पुर्याई पर्यापर्यटन मार्फत रोजगारीको श्रृजना मार्फत स्थानीयहरुको आयस्रोतमा अभिवृद्दी गरी राष्ट्रिय आर्थतन्त्रमा समेत सकारात्मक प्रभाव पुर्याउने ।
- सामुदायिक वन, कबुलियती वन तथा धार्मिक वनको हस्तान्तरण, नवीकरण तथा व्यवस्थापनको लागि प्राविधिक सहयोग उपलब्ध गराउने ।
- जिल्ला वन पैदावार आपूर्ति समिति मार्फत सनसरी जिल्लामा वसोबास गर्ने स्थानीय बासिन्दाहरुलाई सुलभ तथा सहुलियत दरमा काठ दाउरा उपलब्ध गराउने ।
- राष्ट्रिय वन क्षेत्रमा संचालन हुने राष्ट्रिय प्राप्त आयोजनाहरुमा सहजीकरण गराउने ।
- वन्यजन्तुको वासस्थानको व्यवस्थापन गर्दै वन्यजन्तुको संरक्षणमा सहयोग पुर्याई मानव वन्यजन्तु सहअस्तित्व कायम गराउने ।
- मानव-वन्यजन्तु द्वन्द न्यूनिकरकणको लागि जनचेतनामूलक सन्देशहरु प्रशारण तथा प्रकाशन गर्नुको साथ साथै मानव-वन्यजन्तु द्वन्द न्यूनिकरकण सम्बन्धी विभिन्न कार्यक्रमहरु कार्यान्वयन गर्ने ।
- वन विकास तथा व्यवस्थापन सम्वन्धी योजना तर्जुमा गरी स्वीकृत योजना तथा कार्यक्रमहरु प्रभावकारी रुपमा कार्यान्वयन गर्ने ।
- जलवायु परिवर्तन अनुकुलन, कार्वन उत्सर्जन न्यूनीकरण सम्बन्धी क्रियाकलापहरु कार्यान्वयन गर्ने/गराउने र वन, वन्यजन्तु, जैविक विविधता, जलवायु परिवर्तन, वातावरण संरक्षण र वन डढेलो नियन्त्रण सम्बन्धी महत्व झल्कने विभिन्न ज्ञानवर्धक तथा चेतनामूलक प्रचार प्रसार सामाग्री उत्पादन गरी वितवरण गर्ने/गराउने ।
- वन्यजन्तु र जडिबुटी चोरी तस्करी, वनडढेलो, अतिक्रमण, काठ दाउरा चोरी कटानी रोकथाम र नियन्त्रण एवं पुनरुत्थान गर्ने ।
- वन, वातावरणसँग सम्बन्धित नीति तथा प्रचलित ऐन, नियम, कार्यविधी कार्यान्वयन गर्ने/गराउने ।
- निजी वनको संरक्षण तथा व्यवस्थापनमा आवश्यक प्राविधिक सहयोग उपलब्ध गराउने ।
- वन क्षेत्रको अनुगमन तथा मूल्याङ्कनलाई प्रभावकारी र सफल वनाउन स्थानीय तह तथा सरोकारवालाहरुसँग आवस्यक समन्वय गरि अनुगमन तथा मूल्याड्ढनलाई सुदृढ गर्ने ।
